CÂY SACHI (SACHA INCHI)

I. GIỚI THIỆU VỀ CÂY SACHI.

  1. Tên gọi và nguồn gốc:

Cây sachi có tên thường gọi là sacha inchi, Inca nut là loại thực vật thuộc họ thầu dầu có nguồn góc từ vùng Amazon, gồm 19 loài phân bố từ Bolivia tới Mexico. Cây sachi phố biến nhất trong các khu vực Amazon của Peru, Ecuador và Colombia

Cây sachi có hoa đực nhỏ màu trắng, và được sắp xếp thành tựng cụm. Hai hoa cái được đặt ở trung tâm của cụng hoa. Quả sachi có hình ngôi sao màu xanh lá cây, khi trưởng thành và chín thì quả chuyển sang màu nâu và tạo ra một vỏ bọc nhỏ bên ngoài

Cây sachi có hàm lượng dinh dưỡng cao, nhất là omera 3, 6, 9 . Bên cạnh đó, đây cũng là loại thực vật chứa hàm lượng chất chống oxy hóa tự nhiên rất cao. Sachi là loại thực vật cổ xưa nhất trên trái đất còn tồn tại nguyên dạng đến nay. Hạt sachi có thể ép thành dầu, xay làm bột, nghiền nhỏ làm bánh, sản xuất mĩ phẩm và dầu gội.

Sachi là loại cây mang lại giá trị kinh tế cao. Ơ Việt Nam, loại cây này còn được quảng bá là “vua của các loại hạt” hay “siêu phẩm mới”.

Cây sachi có khá năng chịu lạnh và sương muối tốt vào mùa đông, đồng thời lại chống chọi tốt với nắng và hạn vào mùa hè

Ở Việt nam, cây sachi được trồng khảo nghiệm tại Ninh Bình, Hà Nội, Hòa Bình, Sơn la, Buôn Mê Thuột,….

Cây sachi có thể được trồng thuần, xen canh, thâm canh hoặc quảng canh. Ngoài trồng bằng hạt, có thể nhân giống cây bằng thân cành cũng rất tốt.

  1. Giá trị dinh dưỡng từ sachi.

Sachi đã được dân da đỏ Peru trồng làm thức ăn từ 3.000 năm trước. Theo các tài liệu nghiên cứu đã công bố thì tỷ lệ nhân của hạt sachi chiếm 50% Nhân có thành phần chính là dầu (30-60% khối lượng). Protein (27% khối lượng), còn lại là chất xơ và một chất khác, Các nghiên cứu xác nhận dầu Sachi chứa 93,6% axit béo chứa bảo hòa, trong đó 48,6% là omera-3 ( cao gấp 17 lần dầu cá hồi, gấp 49 lần dầu olive) là một axit amin không thay thế rất cần cho con người 36,8% omera-6; 8,2% omera-9. Ngoài ra còn chứa iod, Vitamin A, Vitamin E và các chất chống oxy hóa tự nhiên đem lại lợi ích cho sức khỏe và vẻ đẹp của con người. Dầu đậu núi có thể làm thực phẩm ngay sau khi ép thủ công. Không cần chế biến hoặc thêm chất bảo quản. Đồng thời cũng có thể chế biến thành các sản phẩm cao cấp : siêu thực phẩm giàu omega 3-6-9 protein thực vật, thực phẩm chức năng (viên nang omega 3-6-9); dược phẩm vitamin A, Vitamin E, mỹ phẩm.

Công nghiệp dinh dưỡng dùng Sachi làm ra các sản phẩm từ hạt, bột dinh dưỡng, công nghiệp dược phẩm dùng dầu sachi làm viên nang, dùng lá làm trà thảo dược. Công nghiệp thực phẩm dùng dầu sachi để trộn các món salad cao cấp, ngọn có thể làm làm rau. Công nghiệp mỹ phẩm dùng để dưỡng da, tóc, bảo vệ sắc đẹp…….

II. CÁC SẢN PHẨM TỪ SACHI.

  1. Trà túi lọc sachi:

Lá cây sachi được coi là 1 loại thực phẩm có giá trị cao. Chúng được dùng hằng ngày bằng cách chế biến trực tiếp như 1 loại rau xanh, hoặc được chế biến dưới dạng trà túi lọc, trà hòa tan.

Nguyên liệu từ lá sachi ( khử các gốc tự do, chống oxi hóa, ngăn ngừa ung thư)

Tác dụng sinh học của các polyphenol được giải thích là do chúng có tác dụng khử các gốc tự do, giống như tác dụng của các chất chống oxi hóa.  Các gốc tự do được sinh ra và tích lũy trong cơ thể, là nguyên nhân dẫn đến bệnh tật và làm tăng tốc độ quá trình lão hóa cơ thể con người.các chuyên gia đã khảo sát trong 12 năm. Kết quả cho thấy nguy cơ tử vong giảm 30% ở nhóm nạp hơn 650 mg polyphenol mỗi ngày so với nhóm bổ sung ít hơn 500mg.

  1. Dầu Sachi

Trong hạt sachi chứa rất nhiều dầu Omega 3,6 và 9 giúp chống viêm và có lợi cho sức khỏe tim mạch.trong thực tế hạt sachi  chứa hơn 17 lần lượng dầu Omega 3 được tìm thấy trong cá hồi tự nhiên và gấp 3 lần lượng dầu Omega 3được tìm thấy trong quả óc chó. Hạt sachi là 1 loại thực phẩm tốt nhất trong việc cung cấp nhiều dầu Omega 3 …. Tốt hơn hầu hết các thực phẩm khác.

  Dầu sachi Omega 3,6,9 chế biến qua công nghệ ép lạnh nguyên chất từ hạt sachi được trồng tại Việt nam bằng phương pháp hữu cơ nên đã giữ lại 100% , các chất tự nhiên có chứa đến 45% Omega 3; 35%  Omega 6; 10% Omega 9 và hàm lượngVitamin E 230mg/100g.

Hướng dẫn sử dụng: đây là dầu có hàm lượng Omega 3 6 9 cao từ thực vật, nên ăn trực tiếp 1-2ml/ ngày, có thể trộn với salat, các món xào, ăn với sữa chua, KHÔNG nên dùng để chiên rán.

  1. Viên Tổng Hợp Omega 3 6 9

Viên nang tổng hợp Omega 3.6.9 được chiết xuất từ hạt sachi qua công nghệ ép lạnh tách dầu Omega 3.6.9 Sachi Omega 3.6.9 có tác dụng bổ sung Omega 3.6.9 Giảm Cholesterol, giảm xơ vữa động mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, giúp máu lưu thông tốt hơn, giảm huyết áp. Làm chậm quá trình lão hóa, tốt cho da, sáng mắt.

  1. Hạt sachi ráng sấy

Hạt rang sấy sachi được lấy từ cây sachi trồng 100% hữu cơ, không sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học, chất bảo quản và phụ gia khác. Rang sấy ở nhiệt độ thấp và sử lý bằng các phương pháp truyền thống, nên giữ lại được các chất dinh dưỡng mà thiên nhiên ban tặng.

Hạt sachi cung cấp nguồn Protein thực vật đặc biệt, nhiều hơn so với hầu hết các loại thực vật khác. Hàm lượng Protein ở sachi lên tới 24-33% Có cả hai loại axit amin thiết yếu và không thiết yếu thúc đẩy quá trình tiêu hóa, không gây kích ứng…

Hạt sachi rang sấy có khoảng 29gam tryptophan trong mỗi gam protein, cao hơn gấp 8 lần so với gà tây nướng. Đây là chất cần thiết cho việc sản xuất các Vitamin cần thiết cho các phản ứng chuyển đổi trong cơ thể. Tăng cường thư giãn, giúp làm dịu thần kinh, giảm căng thẳng…Chứa 8% Vitamin A, E, acid amin và các chất chóng oxy hóa tự nhiên giúp tăng khá năng miễn dịch của cơ thể, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Ngoài ra, sachi còn chứa một số loại khoán chất chính: kali (5.563,5ppm), magiê  (3210ppm) và canxi (2406ppm). Cholesterol – free làm giảm HDL Cholesterol trong máu.

III. TRỒNG THỰC NGHIỆM VÀ NHU CẦU THỊ TRƯỜNG.

Ở Việt Nam, sachi được mốt số người đem từ nước ngoài về trồng thử từ năm 2013 tại mốt số địa phương: Hà Nội, Thái Bình, Hòa Bình, Sơn La, Ninh Bình, Đắc Lắc…Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thất cây sinh trưởng phát triển bình thường, sau khi trồng 6-8 tháng là cho thu quả, cây ra hoa kết quả và được thu hái quanh năm. Với mục đích tìm kiếm một loại cây trồng mới có giá trị kinh tế cao, bổ sung vào cơ cấu cây trồng, góp phần đa dạng hóa sản phẩm của ngành trồng trọt, Các nhà khoa học của viện nghiên cứu cây trồng đã triển khai: “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh trưởng phát triển và hàm lượng axit béo trong dầu sachi trồng tại Gia Lâm, Hà Nội” nhằm đánh giá khách quan giá trị sử dụng của đậu núi trong điều kiện Việt Nam đẻ tránh sai sót trong việc lựa chọn đưa giống cây trồng mới vào phát triển sản xuất.

Báo cáo phân tích ngành dầu thực vật và hạt có dầu của tổng cục thống kê 2105 nhận định: Nhu cầu hạt có dầu và các sản phẩm hạt cóa dầu tại Việt Nam đang ngày càng gia tăng do dân số tăng và sự phát triển kinh tế kéo theo nhu cầu các thực phẩm sử dụng dầu và các sản phẩm hạt có dầu cũng tăng.

Việt Nam cũng đã sản xuất nhiều dòng sản phẩm từ sachi được thị trường ưa chuộng, sản lượng xuất khẩu lớn. Trong khi đó, sản lượng hạt có dầu hàng năm để cung cấp cho ngành còn hạn chế. Do năng suất không tăng mà diện tích đất trồng bị cạnh tranh gay gắt với các loại cây trồng khác do yếu tố lợi nhuận. Kết quả là Việt Nam phải phụ thuộc rất nhiều vào hạt có dầu và các sản phẩm hạt có dầu thực vật nhập khẩu, đẩy giá thành tăng cao, đặc biệt với ngành thức ăn chăn nuôi. Tìm một loại cây mới bổ sung vào cơ cấu cây lấy dầu để giảm bớt gánh nặng nhập khẩu là hướng nghiên cứu lâu dài nhưng vô cùng cấp thiết của ngành trồng trọt Cây sachi là một lựa chọn tiềm năng và lợi thế.

Ngày 14/01/2019 Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn đã đưa cây shachi vào hệ thống cây dược liệu được trồng ở Việt Nam theo quyết định số 204/QĐ-BNN-TT.